भर पावसात पांदण बनविणे सुरू
पांदण रस्त्यांच्या हिशोबाआड ‘कुणाचे हात’?
मुरूम-खडी, मजूर, वाहने अन् यंत्रसामग्रीचा हिशोब संशयाच्या भोवऱ्यात; कागदावरील नोंदींची प्रत्यक्ष कामाशी पडताळणी करण्याची मागणी

कारंजा घाडगे प्रतिनिधी
वर्धा जिल्ह्यातील कारंजा (घाडगे) तालुक्यातील ग्रामपंचायत परिसरातील पांदण रस्त्यांच्या कामांवर आता प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. पावसाळ्याच्या कालावधीत शेतरस्त्यांवर चिखल आणि पाणी साचलेले असताना संबंधित पांदण रस्त्यांची कामे नेमकी कधी व कशा पद्धतीने करण्यात आली, याची सखोल चौकशी करण्याची मागणी परिसरातून पुढे आली आहे.
पांदण रस्त्यांच्या कामासाठी मुरूम, खडी, मजूर, ट्रॅक्टर, जेसीबी आदींचा वापर करण्यात आल्याच्या नोंदी असल्यास त्याची प्रत्यक्ष स्थळपाहणीद्वारे पडताळणी होणे आवश्यक आहे. किती मुरूम आणला? किती खडी टाकण्यात आली? किती वाहनांच्या फेऱ्या झाल्या? यंत्रसामग्री किती काळ वापरण्यात आली? या प्रश्नांची उत्तरे कागदोपत्री नोंदी आणि प्रत्यक्ष परिस्थितीच्या तुलनेत स्पष्ट होणे गरजेचे आहे.
मस्टरवरील मजुरांचीही तपासणी हवी
कामासाठी दाखविण्यात आलेल्या मस्टर रोलवरील मजूर प्रत्यक्ष कामावर उपस्थित होते का, याचीही चौकशी होणे आवश्यक आहे. मस्टरवरील मजुरांची संख्या, कामाचे दिवस आणि प्रत्यक्ष ठिकाणी झालेल्या कामाची व्याप्ती यामध्ये तफावत आहे का, हे तपासल्यास अनेक प्रश्नांची उत्तरे मिळू शकतात.
‘कागदावर काम’ की प्रत्यक्षात?
या प्रकरणातील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे कागदोपत्री दाखविण्यात आलेले काम आणि प्रत्यक्ष पांदण रस्त्याची स्थिती. कामाची लांबी, रुंदी, वापरलेले साहित्य, मोजमाप, मजुरांची उपस्थिती आणि झालेला खर्च यांची स्वतंत्रपणे पडताळणी करण्याची मागणी होत आहे.
पावसाळ्यात रस्त्याची कामे करण्यात आली असतील तर त्याचा दर्जा आणि टिकाऊपणाही तपासणे आवश्यक आहे. केवळ कागदोपत्री नोंदी पूर्ण करून सार्वजनिक निधीचा खर्च दाखविण्यात आला नाही ना, याची खातरजमा करण्यासाठी प्रत्यक्ष स्थळ तपासणी महत्त्वाची ठरणार आहे.
निधीच्या खर्चाचा हिशोब तपासण्याची मागणी
पांदण रस्त्यांसाठी मंजूर निधी, प्रत्यक्ष खर्च, मोजमाप पुस्तिका, देयके, मस्टर रोल, कामाचे छायाचित्रे तसेच मुरूम-खडी वाहतुकीशी संबंधित नोंदी यांची तपासणी करण्याची मागणी नागरिकांकडून होत आहे. कागदोपत्री खर्च आणि प्रत्यक्ष काम यामध्ये तफावत आढळल्यास त्याची जबाबदारी निश्चित करावी, अशी अपेक्षाही व्यक्त केली जात आहे.
‘कुणाचे हात?’; चौकशीत सत्य बाहेर येणार
पांदण रस्त्यांच्या कामात कोणत्याही प्रकारची अनियमितता झाली आहे का, याचा निर्णय चौकशीनंतरच स्पष्ट होणार आहे. मात्र, कामाच्या नोंदी, प्रत्यक्ष रस्त्यांची स्थिती आणि खर्चाचा हिशोब यांची पारदर्शक तपासणी झाल्यास ‘कागदावरील काम’ आणि ‘प्रत्यक्ष काम’ यातील अंतर स्पष्ट होण्याची शक्यता आहे.
या संपूर्ण प्रकरणाची वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी निष्पक्ष चौकशी करून संबंधित पांदण रस्त्यांची प्रत्यक्ष पाहणी करावी, मस्टर रोल व मोजमाप पुस्तिका तपासावी तसेच निधीच्या प्रत्येक रुपयाचा हिशोब पडताळावा, अशी मागणी जोर धरत आहे. चौकशीत नेमके काय समोर येते आणि जबाबदारी कोणाची निश्चित होते, याकडे कारंजा तालुक्यातील नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.